اين معنا است . و معناى اينكه گفتند : * ( « وَإِنَّا لَفاعِلُونَ » ) * اين است كه ، آوردن او و يا اصرار به پدر و وادار نمودنش به دادن برادر را انجام مىدهيم ، و معناى آيه روشن است و پيداست كه با اين جمله خواسته‌اند يوسف را دلخوش ساخته قبولى خود را فى الجمله اعلام دارند . * ( « وَقالَ لِفِتْيانِه اجْعَلُوا بِضاعَتَهُمْ فِي رِحالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُونَها إِذَا انْقَلَبُوا إِلى أَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ » ) * . « فتيان » جمع « فتى » به معناى پسر است ، راغب در مفردات در معناى بضاعت گفته : قطعه اى وافر و بسيار از مال است كه براى تجارت در نظر گرفته شده باشد ، گفته مىشود : « ابضع بضاعة و ابتضعها » و خداوند فرموده : « هذِه بِضاعَتُنا رُدَّتْ إِلَيْنا » « 1 » و نيز فرموده : « بِبِضاعَةٍ مُزْجاةٍ » « 2 » و اصل اين كلمه « بضع » - به فتحه باء - است ، كه به معناى پاره اى گوشت است كه قطع و بريده گردد ، و نيز گفته است : عبارت معروف « فلان بضعة منى - فلانى بضعه اى از من است » معنايش اين است كه فلانى از شدت نزديكى به من به منزله پاره اى از تن من است . و نيز گفته : بضع به كسره باء به معناى قسمتى از عدد ده است ، و عدد ما بين سه و ده را بضع مىگويند : بعضى گفته‌اند بضع بيشتر از پنج و كمتر از ده را گويند « 3 » . و كلمه « رحال » جمع « رحل » به معناى ظرف و اثاث است . و كلمه انقلاب به معناى مراجعت است . و معناى آيه اين است كه يوسف به غلامان خود گفت : هر آنچه ايشان از قبيل پول و كالا در برابر طعام داده‌اند در خرجينهايشان بگذاريد تا شايد وقتى به منزل مىروند و خرجينها را باز مىكنند بشناسند كه كالا همان كالاى خود ايشان است ، و در نتيجه دوباره نزد ما برگردند ، و برادر خود را همراه بياورند ، زيرا برگرداندن بها دلهاى ايشان را بيشتر متوجه ما مىكند ، و بيشتر به طمعشان مىاندازد تا برگردند و باز هم از اكرام و احسان ما برخوردار شوند .

--> ( 1 ) اين سرمايه ما است كه به ما برگردانيده‌اند . سوره يوسف ، آيه 65 . ( 2 ) با سرمايه اى اندك . سوره يوسف ، آيه 88 . ( 3 ) مفردات راغب ، ماده بضع .